Η Ε΄τάξη «ανακαλύπτει» τη Βυζαντινή Θεσσαλονίκη

Τη Δευτέρα 4 Μαΐου οι μαθητές της Ε΄ τάξης των Εκπαιδευτηρίων μας πραγματοποίησαν την καθιερωμένη τους περιήγηση στα βυζαντινά μνημεία της πόλης μας. 

Η διαδρομή μας ξεκίνησε από το υψηλότερο σημείο των τειχών, τον επιβλητικό Πύργο της Αλύσεως, γνωστό και ως Πύργο του Τριγωνίου. Χτισμένος τον 15ο αιώνα στη θέση ενός παλαιότερου βυζαντινού πύργου, αποτελούσε στρατηγικό σημείο άμυνας για τη Θεσσαλονίκη. Στεκόμενοι κάτω από τους ογκώδεις λίθους του, προσπαθήσαμε να φανταστούμε τους φρουρούς να αγναντεύουν τον Θερμαϊκό, ενώ μάθαμε ότι το όνομά του, «Αλύσεως», οφείλεται στην πέτρινη διακοσμητική ταινία που περιβάλλει τον πύργο σαν αλυσίδα.

Κατηφορίζοντας τα λιθόστρωτα σοκάκια, η επόμενη στάση μας ήταν η Μονή Βλατάδων, το μοναδικό μοναστήρι της βυζαντινής περιόδου που δεν έπαψε ποτέ να λειτουργεί μέχρι σήμερα. Ιδρύθηκε τον 14ο αιώνα από τους αδελφούς Βλατάδες και, σύμφωνα με την παράδοση, είναι χτισμένη στο σημείο όπου κήρυξε ο Απόστολος Παύλος κατά την επίσκεψή του στην πόλη. Πέρα από την ιστορική της αξία, μας εντυπωσίασε η γαλήνη του καθολικού της και η παρουσία των παγωνιών που κυκλοφορούν στους κήπους, δίνοντας μια ξεχωριστή νότα στο τοπίο.

Η περιήγησή μας συνεχίστηκε με μια μικρή «ανακάλυψη», καθώς φτάσαμε στη Μονή Λατόμου, τον ναό του Οσίου Δαβίδ. Πρόκειται για ένα μικρό αλλά παγκοσμίως διάσημο μνημείο, κρυμμένο μέσα στις ανθισμένες αυλές της Άνω Πόλης. Εκεί είχαμε την τύχη να δούμε από κοντά το σπάνιο ψηφιδωτό της αψίδας, που απεικονίζει τον Χριστό σε νεαρή ηλικία (αγένειο).

Συνεχίζοντας την κάθοδό μας, επισκεφτήκαμε τον Άγιο Νικόλαο τον Ορφανό, έναν ναό που μοιάζει βγαλμένος από παραμύθι. Παρά το μικρό του μέγεθος, το εσωτερικό του είναι γεμάτο από μερικές από τις ωραιότερες και πιο καλοδιατηρημένες τοιχογραφίες της Μακεδονικής Σχολής. Το όνομά του πιθανώς οφείλεται στον ιδρυτή του ή στην αγαθοεργή δράση του Αγίου Νικολάου προς τα ορφανά. Περπατώντας στην ήσυχη αυλή του, ανάμεσα στα δέντρα και τις πέτρινες κρήνες, νιώσαμε τη ζωντανή ιστορία της πόλης.

Η μεγάλη μας περιήγηση ολοκληρώθηκε με την επίσκεψη στη μεγαλοπρεπή Ροτόντα, ένα μνημείο-σύμβολο που στέκεται όρθιο για πάνω από 1.700 χρόνια. Χτίστηκε στις αρχές του 4ου αιώνα από τον αυτοκράτορα Γαλέριο και αρχικά προοριζόταν για ναός του Δία ή μαυσωλείο. Μας άφησε άφωνους η τεράστια θολωτή της οροφή, αλλά και τα μοναδικής ομορφιάς βυζαντινά ψηφιδωτά με τους Αγίους, που λάμπουν στο χρυσό τους φόντο. Είναι πραγματικά εντυπωσιακό πώς αυτό το κτίριο άλλαξε χρήσεις μέσα στους αιώνες, παραμένοντας όμως πάντα ένας φάρος πολιτισμού για τη Θεσσαλονίκη.

Επιστρέψαμε στο σχολείο έχοντας καταλάβει ότι αυτά τα μνημεία δεν είναι απλά παλιά κτίρια, αλλά οι «ρίζες» μας που κρατούν την πόλη μας συνδεδεμένη με το ένδοξο παρελθόν της. Ήταν μια μέρα γεμάτη γνώση και θαυμασμό για την κληρονομιά μας.